اعتماد نسبت به وعده‌هايى كه خداوند نسبت به پس از مرگ و در مورد حشر و نشر داده است نداريم . و مانند اين‌گونه تناقضات در اعتقادات و اعمال ما فراوان است و ريشهء همهء اينها همانا اعتماد كردن به دنيا و گرايش داشتن به آن است ، زيرا مسلم است كه گرايش نفس به دنيا و اعتماد او به مقاصد و اهداف دنيوى موجب حصول صورت دنيادوستى و دنياپرستى در نفس مىگردد ، چون كه دنيا بر نفس احاطه دارد ، لذا نفس هم ميل و گرايش بدان دارد ، پس هر لحظه صورتى را از نفس مىزدايد و صورتى را جايگزين آن مىسازد و صورت ديگرى را بيرون مىراند و دم به دم چنين است و اين خود موجب ضعف صورت اين حقايق و معارف حقيقى در نفس مىشود و در اين هنگام ، تأثير صورت‌هاى حقايق و معارف ، از نظر پديد آوردن لوازم و آثار خود در نفس رو به ضعف مىگذارد ، و اين است كه گفته شده دوستى دنيا سر تمامى گناهان است ؛ حبّ الدّنيا رأس كلّ خطيئة . « 1 » و اين گروه كه گفته شد ، نمىتوانند به مقام انقطاع تام و كامل برسند و نمىتوانند از اعتقادات حقيقى ، آن هم تنها به نحو اجمالى ، و از اعمال بدنى كه گاهى توجهى نيز مىآورد و موجب توجه به مبدأ و معاد در عبادات مىگردد ، بالاتر و فراتر روند . پس اگر ما در حال اين سه دسته كه گفته شد تأمل و انديشه كنيم ، خواهيم يافت كه در امورى با يكديگر اشتراك دارند و در امورى از هم فاصله مىگيرند . پس آن‌گونه توجه و انقطاعى كه در دستهء سوم يافت مىشود ممكن است در دستهء اول و دوم نيز يافت شود ، نه به عكس ، يا مثلا آنچه در دستهء دوم پديدار مىگردد در دستهء اول نيز پديد آيد ، نه به عكس . و از اينجا آشكار مىگردد كه برنامهء تربيت و پرورش هر يك از اين سه دستهء نامبرده شباهت‌ها و تفاوت‌هايى دارد . و براى همين است كه ما در شريعت مقدس اسلام مىبينيم كه يك سلسله احكام نظرى و عملى عمومى وجود دارد كه شامل واجبات و محرمات است و اهمال و فروگذارى آن براى هيچ دسته و گروهى روا نيست . و در عين حال احكامى مخصوص ذوق و پسند دستهء سوم نيز وجود دارد كه متعلق به جميع امور از جزئى

--> ( 1 ) . الكافى ، ج 2 ، ص 317 . - و .